Pronk van der Meijden

"Ce Qui Vient" ofwel de Biënnale van Rennes: best een treurige conclusie

Gezien: "Ce Qui Vient"
Waar: Rennes, Frankrijk
Nog tot: 18 juli 2010

De kerngedachte achter de Biënnale van Rennes behelst relatie tussen kunst en economie. Het thema van de 2010 editie is "Ce Qui Vient" ofwel in goed Nederlands "Wat de toekomst brengen moge"...

We hebben niet de complete tentoonstelling - die over een aantal locaties in de stad verdeeld is - gezien maar na het bekijken van "Couvent des Jacobins" - een prachtige plek overigens - waar het gros van de werken opgesteld staan was onze conclusie dat het de kunstenaars niet gegeven was zich door dit thema te laten inspireren tot grootse kunst. Afgezien van een aantal wel geslaagde werken kwam het merendeel als makkelijk en ongeïnspireerd over. Zo bleek het met bomabarie aangekondigde werk "What you want is what we want" van "Dogs United" een flauw kunstje met skateboards te zijn. Ook veel van het overige werk gaf blijk van grote vermoeidheid.

Er was gelukkig ook wel wat te genieten zoals het werk van Berdaguer & Pejus, een ruimte met draaiende pilaren en halfdoorlatende spiegels waarin je de werkelijkheid op steeds andere manieren gewaar wordt; een mooie ruimte met tafel en afbeelding van Djamel Kokene en het werk Revolution - een prachtige trap/installatie - van Michel de Broin waarbij je uiteindelijk een horizontale verplaatsing maakt, in plaats van de bij trappen zo gebruikelijke verticale verplaatsing.

Al met al geen grootste biënnale maar toch best de moeite van het bezoek waard als je toch in de buurt bent. en dat is eigenlijk best een treurige conclusie!

 

 

 

FUTUROLOGIA: over de invloed van het verleden

Gezien: FUTUROLOGIA
Waar: Garage, Moskou
Nog tot: 23 mei 2010

Het Garage Center for Contemporary Culture is een jong museum in Moskou dat in 2008 gesticht is door de 29 jaar oude Daria Zhukova,een ex-fotomodel, eigenaar van van een eigen kledinglijn en vriendin van Roman Abramovich. Het museum huisvest momenteel een tentoonstelling van nieuwe hedendaagse Russische kunst tegen de achtergrond van de Russische avant-garde kunstenaars van het begin van de vorige eeuw. Futurologia exploreert de invloed van de vroeg 20e eeuwse avant-garde kunst van kunstenaars als Malevich en Tatlin op de hedendaagse Russische kunst.

Kazimir Malevich, Suprematistische Compositie met Zwart Kruis, 1920 -1922

De tentoonstelling opent met een tweetal doeken die typerend zijn voor het werk van Malevich, één uit zijn geometrisch abstracte periode en een later - figuratief - werk. Daaromheen is werk van 18 Russische kunstenaars gezocht die door het werk van Malevich beïnvloed zijn. De getoonde kunst is erg afwisselend, zowel in stijl, uitvoering als kwaliteit. Het geheel is een mooie tentoonstelling in het werkelijk prachtige nieuwe museum.

Werk geïnspireerd op Tatlin's toren, Electroboutique

Overview van de tentoonstelling

Ilya Gaponov & Kirill Koteshov, uit de Kuzbass series. In het doek is gebruik gemaakt van Kuzbass vernis, een op bitumen gebaseerde vernis die het doek een specifieke look en geur geeft.

Andrei Molodkin, Project, 2009. 340x260x25cm. acryl buis gevuld met ruwe olie en neon. 

Entree van het Garage museum complex

AD

In het AD-WONEN van afgelopen zaterdag stond een leuk artikel van Theo Calkoen over ons en onze woon/werk omgeving (foto Nico Schouten). Hier een link naar de pdf versie.

Sophie Calle in de Pont: Social Interaction to the max!

Gezien: "Talking to Strangers" van Sophie Calle
Waar: De Pont, Tilburg
Nog tot: 16 mei 2010

In museum de Pont is momenteel een overzicht van het oeuvre van de franse kunstenaar Sophie Calle te zien. Het werk van Calle is een ode aan de omgang tussen mensen met als centraal thema 'social interaction'. Calle's werk is een verslaglegging van haar fascinerende experimenten die sterk autobiografisch van aard zijn. Kenmerkend daarbij is het vertrouwen wat uit haar werk spreekt en het ogenschijnlijke gemak waarmee zij (on)bekende derden toelaat in haar 'private space'.

Een werk dat het belang van die interactie misschien nog het beste illustreert is "Unfinished" waarin ze verslag doet van haar worsteling om een werk te maken op basis van via een bank verkregen videobeelden van pinautomaten. Hoe interessant het aangeleverde beeldmateriaal ook is, juist het feit dat de beelden geen relatie met Calle zelf hebben maakt dat haar inspanningen feitelijk mislukken.

Het hoogtepunt van de tentoonstelling is het werk "Prenez Soin De Vous" dat we eerder in 2007 op de Biënnale van Venetië gezien hebben. In vergelijking met de andere werken is dit haar meest uitgewerkte en complete project. Ook beeldend is dit het sterkst, misschien omdat ze voor dit werk de hulp van Daniel Buren ingeroepen heeft die haar als curator heeft bijgestaan. 

 

De tentoonstelling is al met al een absolute 'must-see' als je geïnteresseerd bent in "sociale" kunst die gebaseerd is op de interactie tussen mensen.

Voor een uitgebreide beschrijving van de tentoonstelling verwijzen we verder graag naar een in 2007 verschenen stuk in Vrij Nederland, de toelichting van museum de Pont, een review in de Independent,een korte videoimpressie van Jan Willem van Rijnberg en een interview met Calle in NRC-TV.

Personnes

Gezien: Personnes van Christian Boltanski
Waar: Monumenta 2010, Grand Palais, Parijs
Nog te zien tot: 21 februari 2010

Boltanski kreeg net, als Kiefer en Serra, de gelegenheid om een grote installatie te bouwen in het Grand Palais in het kader van de jaarlijkse tentoonstellingsreeks Monumenta.

Bij binnenkomst wordt je direct geconfronteerd met een typische Boltanski-muur van genummerde roestige metalen dossierdozen en je aandacht wordt getrokken door een ritmisch bonkend geluid dat de ruimte vult. Als je om de muur heen loopt ontvouwt zich een boeiend schouwspel. De enorme ruimte van het Grand Palais is verdeeld in vlakken met kledingstukken. Daarachter ligt een enorme berg gebruikte kleding waaruit een grijper telkens een hap neemt, de kledingstukken worden opgetild om ze vervolgens weer naar beneden te laten dwarrelen. Deze actie symboliseert het toeval waarmee leven en dood volgens Boltanski altijd omgeven is.
Wanneer je tussen de vlakken met kledingstukken door loopt valt op dat ze allemaal in dezelfde richting gerangschikt zijn, zodanig dat alles naar de berg gericht is. De hoeken van de vlakken zijn gemarkeerd met stalen palen waaraan zowel luidsprekers als laaghangende tl-lampen gemonteerd zijn. Uit de luidsprekers komen de eerder genoemde ritmische geluiden, die opgebouwd zijn uit honderden verschillende hartslagen.
In het Grand Palais is een wachtruimte ingericht waar bezoekers hun hartslag kunnen laten vastleggen. Deze worden straks gedocumenteerd in Boltanski's hartslag-bibliotheek in Japan die ergens in het najaar in Japan voor het publiek opengesteld zal worden. 

Zoals bijna al Boltanski's werk roept ook deze installatie bij ons associaties op met beelden van vernietigingskampen en de dood. De ruimtevullende bonkende hartslag en de kou in het onverwarmde Grand Palais dragen versterken het unheimsiche gevoel nog meer.
Echter, volgens Boltanski zelf gaat zijn werk juist over het leven. Hij probeerde juist alles van een leven vast te leggen maar kwam tot de conclusie dat juist dit verzamelen de sterfelijkheid benadrukt. Mensen sterven en alleen de verzamelde beelden en geluiden blijven over.
Boltanski stelt hiermee de grote vragen van het leven aan de orde. Hij betreurt het dat veel hedendaagse kunst, onder invloed van de macht van verzamelaars, te aardig en te decoratief is geworden en onvoldoende kritisch is. Om deze reden is niets van deze en zijn volgende installatie te koop. De stalen palen worden gerecycled en de kleding gaat terug naar het kledinginzameldepots.

Al met al is Personnes een geslaagde tentoonstelling die een logische stap is in het werk van Boltanski en een echte aanrader voor de liefhebber.

 

Licht krijgt vorm: Andre Kruysen in Heden / Weimarstraat

Gezien: Andre Kruysen
Waar: Heden / Weimarstraat
Nog tot: 28-2-2010

Andre Kruysen exposeert momenteel in de dependance van Heden in de Weimarstraat. In dit pand kunnen kunstenaars projecten met en voor buurtbewoners gaan uitvoeren. De eerste in de reeks is Andre Kruysen die daarbij ook nog buurtbewoner is. Hierboven een korte impressie...

Verstilde vertellingen in een decor-achtige setting - Léopold Rabus

 

Gezien: Léopold Rabus
Waar: GEM Den Haag
Nog tot: 07/02/2010

Fascinerend: dat is misschien de beste aanduiding voor de schilderijen van Léopold Rabus die momenteel in het GEM in Den Haag te zien zijn. De doeken geven een bizarre kijk op de wereld die zowel humoristisch als luguber is. Rabus heeft voor hij schilderde eerst een aantal jaren in het theater gewerkt wat goed in zijn werk te zien is. De afbeeldingen lijken een soort verstilde vertellingen, vaak in een decor-achtige setting. De werken zijn daarbij geen "momentopnamen" maar geven vaak handelingen en meerdere momenten in de tijd weer, waarbij de schilder steeds alleen de voor hem relevante details uitwerkt of uitvergroot en weglaat wat hij niet van belang acht.

Zijn inspiratie haalt Rabus uit het kleine in zijn direct omgeving. Hij stelt dat de grote gebeurtenissen in de wereld altijd door een filter tot je komen waardoor je je er niet echt mee kan identificeren, ze kunnen nooit echt onderdeel van je eigen leefomgeving worden.

Door zijn manier van werken zien de schilderijen er op het eerste gezicht in elk geval merkwaardig uit. Je wordt bijvoorbeeld geconfronteerd met mensen met sterk uitvergrote details, dubbelingen in ledematen en dieren die in een onmogelijk perspectief neergezet zijn tegen soms vage en schimmige achtergronden. Het zijn een soort sprookjes zonder ooit wee of zoet te worden. En het werkt: het geheel is uitnodigend om naar te kijken en spannend luguber maar door de alom aanwezige humor nooit beklemmend. Het enige wat ons minder kon boeien waren de installaties die het qua beeld volledig moesten afleggen tegen zijn schilderwerk. Ze verspreidden overigens wel een prettige lucht door het GEM.

 

 

 

 

 

        

Happy New Year

 

Over voltooide zoektochten

Plina neemt afscheid van haar blog Naturalis Hysteria

Naturalis Hysteria is een encyclopedische soap in dagboekvorm over de waan van de dag van gisteren.

Bill Viola's Intimate work: over de essentie der dingen

Gezien: Bill Viola – Intimate work
Waar:    Museum de Pont
Nog tot: 10 januari 2010

"Intimate work" is een prachtige tentoonstelling in de Pont van Bill Viola met werken uit de periode 1977 tot 2008. Door de gekozen opzet, de werken worden getoond in de relatief kleine 'wolhokken' van het museum, is er sprake van een inderdaad intieme confrontatie met het werk van de kunstenaar. Hierdoor wordt, nog meer dan in eerdere grotere opstelling, de nadruk gelegd op het detail en de essentie der dingen.

Het uitgangspunt van Viola is het weer zichtbaar maken van de wereld in al zijn volheid en details, nodig omdat we zoveel dingen niet eens meer (kunnen) zien. Viola gebruikt hiervoor zijn gebruikelijke ingrediënten: vertraging der tijd, water, ontmoetingen, alles met een soort maniëristisch vorm- en beeldgebruik. Hij schuwt hierbij de grote thema's als leven en dood en geboorte en sterven niet. En opmerkelijk daarbij is dat het werk ook op de getoonde kleine schaal stand houd, het heeft blijkbaar voldoende eigen inhoud dat het ook op een klein scherm deze boodschap uitdragen kan.

Viola maakt daarbij erg effectief gebruik van de (on)mogelijkheden van de technische state of the art. Waar het werk uit 1977 (The Reflecting Pool) het nog noodgedwongen van grote gebaren moet hebben, nut hij in zijn recente werk de nieuwe technische mogelijkheden voor detail en kleur fenomenaal uit.

De tentoonstelling omvat een 14-tal werken waaronder de twee die deel uitmaken van de vaste collectie van de Pont met als hoogtepunten The Lovers (2005), The Last Angel (2002) en Observance (2002); alle drie werken die spelen met begrippen als overgang en ontmoeting.

'Intimate work' is een prachtige tentoonstelling geworden die duidelijk maakt dat Viola inderdaad tot de belangrijkste (video)kunstenaars van onze tijd behoort.

     

Folkert de Jong: CIRCLE OF TRUST

Gezien: Folkert de Jong:  CIRCLE OF TRUST
Waar: Groninger Museum
Nog tot: 11 april 2010

Folkert de Jong's 'CIRCLE OF TRUST' is een overweldigende parade van figuren en vormen, vooral uitgehakt uit styrofoam waarbij de evidente gelaagdheid van het werk voortdurend vragen over het waarom ervan opwerpt. De grote ensceneringen confronteren de bezoeker met de fascinaties van de Jong: geschiedenis, geweld en oorlog, de zelfkant van het bestaan maar ook de kunstpraktijk als zodanig.

Met name het 3-dimensionale werk is erg overtuigend, met als hoogtepunten 'Operation Harmony' uit 2008, 'The Sculptor, The Devil and the Architect' uit 2006 en het speciaal voor de tentoonstelling vervaardigde 'Infinite Silence, The way Things Are And How They Became Things' uit 2009. Al deze werken behandelen grote thema's en dagen de beschouwer uit de het werk te onderzoeken en op basis daarvan het achterliggende verhaal te construeren.

Kortom CIRCLE OF TRUST is een zeer geslaagde tentoonstelling die de bezoeker een groot aantal fascinerende scènes in betoverende kleuren, met name in het latere werk, voorschotelt waarbij deze uitgedaagd wordt zelf te bedenken wat het verhaal er achter behelst!

 

 

 

Over vette prijzen en lamme herfstdepressies

Plinia is moe, erg moe. Er zijn nogal wat turbulente gebeurtenissen in haar priveleven waardoor de "wereldschokkende" nieuwtjes een beetje langs haar heen gaan. Naturalis Hysteria

Naturalis Hysteria is een encyclopedische soap in dagboekvorm over de waan van de dag van gisteren.

Over opengebarsten onderbuiken en ontevreden denktankmedewerkers

Het is 13 oktober 2007
Plinia raakt tijdens het wachten in het ziekenhuis in gesprek met een nationalistische Nederlander die zich vreselijk druk maakt over een koffiejuffrouw met een hoofddoekje. Ze discussiëren over het opiniestuk van Wilders en Eshan Jami, de beveiliging van Hirsi Ali en de gewraakte toespraak die prinses Màxima hield bij de presentatie van het WRR-rapport over de wijze waarop burgers zich met Nederland identificeren. Naturalis Hysteria

Naturalis Hysteria is een encyclopedische soap in dagboekvorm over de waan van de dag van gisteren.

Naturalis Hysteria @ PICNIC09

Vandaag staan we met Naturalis Hysteria op de Doe Het Niet Zelf-markt bij PICNIC09 in de gashouder op het terrein van de Westergasfabriek...

Over onverwerkte marktervaringen en verkapte vakantiekampen

Het is 22 september 2007
Plinia is na 3 maanden weer in de lucht. Ze is de hele zomer erg druk geweest met het overlijden van Felix’ vader en de hele nasleep daarvan. Verder heeft ze op Joost gepast vanwege grote problemen bij Evelyn en Matthijs. Naturalis Hysteria

Naturalis Hysteria is een encyclopedische soap in dagboekvorm over de waan van de dag van gisteren.

Beaufort03: van Knokke tot Blankenberge

Gezien: Beaufort03
Waar: Belgische kust
Wanneer: 17 september 2009
Nog tot: 4 oktober 2009

Nadat we eerder het spoor van Beaufort03 van De Panne tot aan Wenduine gevolgd waren (hier voor verslag) hebben nu we de kunstroute langs de Belgische kust voltooit met het traject Knokke - Blankenberge.

In Knokke was werk te zien van Jan Vercruysse, Peter Rogiers en Leanor Antunes. De tuin van Vercruysse was in principe geslaagd te noemen. Wel rees de vraag waarom Vercruysse zich zo nadrukkelijk geen tuinarchitect maar kunstenaar noemt, sterker nog: hij verzet zich tegen de tuinarchitectuur. Het was inderdaad mooie landschapsarchitectuur, maar uiteindelijk toch ook een tuin. Het nogal wat rommelige beeld van Peter Rogiers kon ons niet bekoren. Enthousiaster waren we over Leanor Antunes ode aan de teloorgegane modernistische architectuur, een onderwerp dat ons in dit tijdperk van hang naar neo-notariswoning romantiek erg aanspreekt. Het geheel had uiteindelijk nog wel wat strakker gekund maar al met al was het een goed werk.

De volgende stop was Zeebrugge waar Luc Deleu's container uitkijkpost een betere plek verdiend had. Sowieso jammer dat het hier geen nieuw werk betrof, van een manifestatie als Beaufort03 verwacht je recent site-specifiek werk. Het werk van Liam Gillick leed ook onder de slechte plek die voor het werk gekozen was. Daarnaast was de beschrijving van het werk ook behoorlijk pretentieus, wat in het resulterende beeld niet waargemaakt werd. Hoogtepunt in Zeebrugge was het werk van Giuseppe Gabellone, zowel qua beeld als de prachtige prozaïsche plek waar het geplaatst was.

In Blankenberge hebben vervolgens eerst Lotar Hempel's Ikarus op de pier aldaar bekeken. Een werk met een prachtige entry in de catalogus maar dat in real-life nogal tegenviel.
We hebben Beaufort03 vervolgens afgesloten met de prachtige ingreep van Robert Kusmirowski. Kusmirowski heeft een nauwgezette reproductie van de gevel van een Poolse krotwoning tussen de overige woningen geplaatst. Hij wil hiermee het contrast met de mooie gevels in de straat benadrukken. Het werk was overigens blijkbaar wat te hoog gegrepen voor de lokale stadsbestuurders die de gevel een smet op hun stadsbeeld vonden (volgens burgemeester Ludo Monset). Toen de organisatoren van Beaufort03 als zoenoffer vervolgens een extra plaatje aan de gevel wilden monteren, om duidelijk te maken dat het een kunstwerk betreft, was Kusmirowski vanzelfsprekend weer "not-amused" en reageerde: 'Wát gaan ze doen met mijn werk? Er een bordje op hangen om te zeggen dat het een kunstwerk en geen echt krot is? Maar dan maken ze toch de bedoeling kapot? Heel mijn werk draait net rond de vraag of het realiteit is of niet.' En gelijk heeft hij!

Peter Greenaway: Le Nozze di Cana

Gezien: Peter Greenaway's Le Nozze di Cana di Paolo Veronese
Waar: Het klooster op het Isola di San Giorgio Maggiore in Venetië, Italie
Wanneer: 9 september 2009
Nog tot: 13-09-2009

Le Nozze di Cana van Paolo Veronese in de basiliek van het klooster op het Isola di San Giorgio Maggiore in Venetië is een zeer groot schilderij dat een volledige muur van het refter van het voormalige klooster beslaat. Het is dit doek dat Peter Greenaway geïnspireerd heeft tot het maken van een mulitmediale installatie. Het schilderij beeldt het bekende verhaal van de bruiloft van Kanaan uit waarbij Jesus water in wijn veranderde. Op het schilderij worden een groot aantal (126) figuren uitgebeeld die op een of andere wijze verbonden zijn of onderdeel uitmaken van deze vertelling.

Greenaway heeft voor zijn werk dialogen tussen al deze verschillende spelers in het verhaal verzonnen/geschreven . NB: juist het feit dat in deze zaal volgens de kloosterorde nooit gesproken mocht worden was een extra reden voor Greenaway om uit een soort vileine humor deze dialogen uit te werken. Deze dialogen zin vervolgens ingesproken en uitgebeeld waarbij met veel en dramatische videotechnieken lagen over het doek "gelegd" zijn wat daarmee prachtig tot leven gekomen is. Verder is onder de dialogen prachtige kerkmuziek gezet die de dramatiek van het verhaal nog verder versterkt. Het resultaat is een prachtige multimediale allegorische vertelling die met veel aandacht en liefde voor het origineel vervaardigd is. Een must-see wat ons betreft!

Biënnale van Venetië: De laatse landen-presentaties

Gezien: De Landen-presentaties van Wales, Letland, IJsland en Schotland; de Biënnale van Venetië

Waar: Verschillende plekken in Venetië, Italië
Wanneer: 9 september 2009
Nog tot: 22-11-2009

Na het bezoek aan het Arsenale en de Giardini nog wat landen-presentatie op verschillende plekken in Venetië bezocht. Vanwege de slechte bewegwijzering is dat overigens bepaald geen sinecure. Verder helpt de fysieke infrastructuur van de stad - die tenslotte overal door water doorsneden wordt - niet om je snel van de ene naar de andere locatie te verplaatsen.

Over het bezoek aan het IJslandse paviljoen kunnen we kort zijn: vervelend en slecht. Enthousiaster zijn we over de presentatie van Wales (sinds wanneer is dat eigenlijk een land?). Het multimediale werk van John Cale - jawel, de muzikant - was een mooi geheel. Op een vijftal schermen werden afwisselend videobeelden gepresenteerd die veelal vergezeld gingen van indringende muziek. Uitgangspunt was het gebruik van die plekken - zoals het huis van zijn grootvader - in Wales waar Cale zijn vroegste jeugdherinnering aan had. Al met al een sterk werk wat het bezoek meer dan waard is.

Heel verrassend en verfrissend was het Letlandse paviljoen met de kunstenaars Evelina Deicmane en Miks Mitrevics. Van Evelina Deicmane was een werk te zien rond het thema overleven; een vervreemdende video met personen die tot in hun nek in de sneeuw begraven leken te zijn.
Miks Mitrevics maakt gebruik van combinaties van video, stills, artefacten, allerhande technische frutsels en (getekende/geschilderde) knipsels om miniatuurwerelden te realiseren. Het thema hierbij is afgeleid van het verhaal van Philip K. Dick: "The Trouble with Bubbles". Gewoon heel mooi!

 

Ons bezoek aan de Biennale 2009 hebben we afgesloten met de presentatie van Schotland, jawel weer zo'n vreemd "land". Dit viel echter tegen. Het werk bestond uit installaties opgebouwd uit bestaande bouwdelen die tot een nieuw geheel gevormd waren. Het werkte echter niet erg goed, de delen - zoals parkbanken die op hun kant stonden - bleven met name dat: parkbanken op hun kant gezet en dat gold eigenlijk voor vrijwel alle delen van de installatie. 

Jammer maar niet aan ons besteed.

Biënnale van Venetië: Making Worlds/Landen presentaties

 

Gezien: de "landen-presentaties" & Making Worlds; de Biënnale van Venetië
Waar: De Giardini in Venetië, Italië
Wanneer: 8 september 2009
Nog tot: 22-11-2009

Na ons bezoek aan het Arsenale  viel het andere deel van Making Worlds van curator Birnnbaum ons niet erg mee. Het grote gebaar dat het werk in het Arsenale kenmerkte, was met uitzondering van het werk van Thomas Saraceno helemaal weg. Natuurlijk leent het Palazzo delle Esposizion in de Giardini zich daar minder voor maar jammer was het wel. Het resultaat was een nogal onsamenhangende tentoonstelling van wisselende kwaliteit. Wel mooi werk gezien van Hans Peter Feldmann (altijd weer mooi, zijn kinetische schaduw-kunst), intrigerend werk van Nathalie Djurberg (drie stop-motion films en een installatie van een soort surrealistische Tuin van Eden), ook hier weer mooie gelaagde tekeningen van Susan Hefuna en last but not least mooie doeken van Pietro Roccasalva.

Wat de landenpresentaties betreft - die overigens het leeuwendeel van de Giardini uitmaken - viel op dat hier net als in het Arsenale, juist vaak wel het grote gebaar gehanteerd was. Veel meer dan in vorige edities waren er veel landen/kunstenaars die voor een soort overall aanpak gekozen hadden zoals de houten kast-achtige installatie van Gillick in het Duitse paviljoen, Le Grand Soir, de "boot" in het Franse paviljoen, "The Collectors" van Scandinavie, het Finse "brandweermuseum" en het Belgische paviljoen, om er maar eens een paar te noemen. 

Het hoogtepunt was de "The Collectors" een gezamenlijke presentatie van de Scandinavische landen. We waren - eerder deze zomer in Watou - al onder de indruk van het werk van Elmgreen & Dragset. Onder hun curatorschap hebben de ze, tezamen met 24 andere kunstenaars en ontwerpers een tweetal prachtige allegorische omgevingen gecreëerd. Het geheel gaf het gevoel dat je onderdeel van een soort verhaal of gebeurtenis was geweest zonder dat je het wat en hoe precies kon aangeven. Heel fascinerend, alleen al om het feit dat een dergelijke grote groep dusdanig samenhangend werk - dat tot in de kleinste details klopte - creëren kan! Ook hier maakt de curator blijkbaar het verschil.

 

De Nederlandse inzending van Fiona Tan bestond uit een aantal videoinstallaties waarvan met name de reisverhalen van Marco Polo alsmede de meer intieme portretten overtuigend waren.

In het Belgische paviljoen werk van Jef Geys, een soort Belgische Herman de Vries. Een mooie presentatie waarvan alleen de tekeningen niet erg overtuigden.

De Hongaar Peter Forgaes gaf in een aantal overtuigende videopresentaties een bijtend commentaar op de de groeiende xenofobie in de Westerse samenleving met verwijzingen naar de praktijk van de culturele antropologie tijdens de tweede wereldoorlog.

Een verrassing was het Egyptische paviljoen: naast een in onze ogen bijna hilarisch slechte verzameling gevlochten rietfiguren hingen daar ook de wel erg mooie tekeningen van Adel El Siwi.

Ook opvallend was de kwaliteit van een aantal Latijns Amerikaanse landen, mooie foto's in het Braziliaanse paviljoen maar met name de Chileen Ivan Navarro maakte wel erg veel indruk met zijn neon installaties. NB: deze installaties bevinden zich in het Arsenale.

Verder zeer noemenswaardig waren de Franse inzending (de cruiseschip-achtige installatie van Claude Leveque), Servië (de multimediale installatie van Katarina Zdjelar), het Duitse paviljoen (met intrigerende kat op enorme, door meerdere zalen lopende keukenkast) en niet te vergeten de mooie sfeer-film van Steve McQueen in het Engelse paviljoen. Het VS-paviljoen, met werk van Bruce Nauman, hebben we vanwege de rij wachtende maar gelaten voor wat het was.

Biënnale van Venetië: Making Worlds

Gezien: Making Worlds, de Biënnale van Venetië
Waar: Het Arsenale in Venetie, Italie
Nog tot: 22-11-2009

Making Worlds is dus het motto van de 53e Biënnale van Venetië. Ergens een wat opmerkelijk uitgangspunt - is het creëren van werelden niet sowieso waar kunst over gaat? - maar na het bezoek van de tentoonstelling in het Arsenale* in Venetië rest de conclusie dat de opzet van de curator Daniel Birnbaum volledig geslaagd is. Het is een sterke tentoonstelling met een niet-museale uitstraling. Verder is de presentatie overtuigend, er is goed gebruik gemaakt van de architectuur en uitstraling van de ruimtes in het Arsenale. Opvallend is dat de werken meestal grote gebaren betreffen. Een ander sterk punt was de nieuwe media kunst met als hoogtepunten Ulla von Brandenburg en Grazia Toderi.

De entree is direct overdonderend met een prachtig werk van Lygia Pape - je waant je bijna in een duistere Romaanse kathedraal waar stralen helder gouden zonlicht doorheen spelen - direct gevolgd door een prachtige spiegelzaal van Pistoletto.

En ook daarna blijft de spanning steeds aanwezig met een aaneenschakeling van werk van vrijwel constante hoge kwaliteit. En waar het werk minder aanspreekt is (bijna) altijd wel evident dat het toch kwaliteitskunst betreft.

Verdere hoogtepunten wat ons betreft waren:

Mooie tekeningen van Simone Berti

The Eternal Return, een installatie van Jan Hafstrom

Heel vervreemdend was de installatie Human Being van Pascale Marthine Tayou

De installaties van Elagina en Makarevich

De fascinerende animatie Sade for Sade's Sake van Paul Chan

De "stad" van Moshekwa Langa

Het conceptuele kleurexperiment van Cildo Meireles

Een indrukwekkende collage van Gonkar Gyatso (met detail)

De "handen van Boedda" van Huang Yong Ping

We zijn benieuwd naar de rest van Making Worlds die in het Palazzo delle Esposizione in de Giardini (waar zich ook de meeste landen presentaties bevinden) bevindt.

Al met al een geslaagd geheel. Aan het eind van het Arsenale terrein nog even de boot genomen naar een side-expo aan de overkant van Jan Fabre die ons nogal teleurstelde. Het werk was erg groot, grof en letterlijk en miste de zorg en aandacht die het werk van Fabre normaal wel kenmerkt. Een gemiste kans.

* De Biënnale bestaat uit meerdere delen. Er is een centrale tentoonstelling die grootdeels in het Arsenale plaatsvindt; de meer dan 60 landenpresentaties waarvan het zwaartepunt zich in de Giardini bevindt en een groot aantal aanhangend-water tentoonstellingen die door heel Venetië gehouden worden.