dOCUMENTA (13): mooie kunst in het keurslijf van een geoliede (geld)machine

Pronk Van der Meijden —  12 september 2012 — 1 Comment

Gezien: dOCUMENTA (13)
Waar: Kassel, Duitsland
Nog tot: 16-9-2012

Er valt veel te genieten op dOCUMENTA (13) die nog tot en met aanstaand weekend in de Duitse stad Kassel te bekijken valt. dOCUMENTA (13) is de 13e editie van het 5-jarige Duitse mega-kunstgebeuren waar zo’n 750.000 bezoekers op af komen. En dat is dan direct ook de zwakke plek van het gebeuren. De grootschaligheid drukt zwaar op alles, waardoor dOCUMENTA (13) als een geoliede (geld)machine voelt die gericht is op het op efficiënte wijze uitnutten van al die kunstliefhebbers.

En dat is opmerkelijk in het licht van de stellingname die dOCUMENTA (13) directeur Carolyn Christov-Bakargiev tot centrale positie van de tentoonstelling gekozen heeft. Zij wilde een betrokken dOCUMENTA, een reactie tegen de curatoren die de kunstwereld regeren alsof het interim-managers zijn en zich te weinig afzetten tegen institutionalisering en de commercie in de kunstwereld. Christov-Bakargiev vindt dat de kunstenaars nu minder in plaats van meer vrijheid hebben in vergelijking met veertig jaar geleden. Het merendeel van het door haar gekozen werk is behoorlijk politiek getint en stelt grote thema’s als maatschappelijke betrokkenheid, onze kapitalistische samenleving en de relatie tussen mens en natuur aan de orde.

En juist daarom jeukt dOCUMENTA (13) op een aantal punten. Om te beginnen is het ons inziens merkwaardig dat een publiek, waarvan het leeuwendeel in elk geval uiterlijk tot het ‘geslaagde deel’ der samenleving behoort, zich gewillig en kritiekloos de verschillende kunstwerken laat ondergaan die vaak in meer of mindere mate een eind aan deze geslaagde maatschappij willen maken. Daarbij past de reeds eerder genoemde grootschalige opzet ook slecht in het eigen thema, waarbij de alom aanwezige veiligheidsagenten geregeld de irritatie-grens overschrijden door voortdurend duidelijk te maken dat zij en niet jij de dienst uitmaken.
Ook de wijze waarop de toegang tot (een deel van) de werken geregeld is, is ergerlijk: zo kost het bezoek aan het werk van William Kentridge je zeker een uur wachttijd. Nog erger is het gesteld bij het hart van de tentoonstelling: ‘De Brain’ in de Rotunde van het Fridericianum. Om dit deel van de tentoonstelling te mogen bezoeken moet je aansluiten in een tientallen meters lange rij die zich – alweer bijna als een statement over de tentoonstelling zelf – langs de gangen en trappen van het gebouw slingert. En dat alles zou misschien nog wel te billijken zijn ware het niet dat er meerdere soorten bezoekers blijken te zijn: als je in de juiste categorie bezoeker valt – als je een speciale kaart gekocht hebt – hoef je helemaal niet te wachten en mag je gewoon doorlopen. Hoe kapitalistisch/commercieel kun je worden! Al met al opmerkelijk, zeker in het licht van de reeds eerder genoemde algemene anti-commerciële teneur van dOCUMENTA (13). Of zou dit juist een (subliminale) boodschap van de curator van de tentoonstelling zijn? Wij houden het voorlopig maar op de efficiëntie van de geldmachine die dOCUMENTA (13) zeker ook is. Al met al was het resultaat dat wij in voorkomende gevallen de rij de rij gelaten hebben. Met 181 kunstenaars op 8 hoofdlocaties, 19 terzijdes en 50 parklocaties is het sowieso niet erg realistisch te denken dat je alles zien kunt en dan is het uren in lange rijen staan geen effectieve wijze om je tijd te besteden.

Maar er is mooie kunst te zien en zoals eerder opgemerkt: er valt dus veel te genieten op dOCUMENTA (13).

Let op!! Naast de dOCUMENTA(13) is er op de WC van het Fridericianum in Kassel, Duitsland ook een WCCV expositie te zien met de WC van het Centre d’Art De L’Yonne (Tanlay, Frankrijk) o.m. t.b.v. het CV van Pronk van der Meijden

WCCV

 

Een overzicht andere dOCUMENTA(13) reviews

De Guardian
the Paris Review
Phaidon
Vulture
New York Times
Walker Art Center
Metropolis M
Volkskrant
Kunstbeeld
NRC
Reforatorisch Dagblad
Domus