post(s) uit de categorie: schilderen

Macchi’s ‘Music Stands Still’ : ruimte voor verwondering en beleving

JorgeMacchi 

Gezien: Jorge Macchi: Music Stands Still
Waar
: S.M.A.K., Gent – Belgie
Nog tot 18 september 2011

De tentoonstelling Music Stands Still van Jorge Macchi in het S.M.A.K.  bestaat grotendeels uit werk uit de laatste zeven jaren en is geclusterd rond de verschillende  aspecten: muziek (veel werk heeft een relatie met muziek of de neerslag ervan in notenschrift), licht en schaduw, vervaging, openheid en begrenzing. Ondanks dat Macchi meestal wordt beschreven als een postconceptuele kunstenaar laat zijn werk zich niet makkelijk in een hokje stoppen. Hij zegt overigens zelf een enorme hekel te hebben aan de drang naar classificatie zoals dat in de kunstenwereld gebruikelijk is en vindt dat toeschouwers het werk niet moeten proberen te interpreteren, maar het al kijkend moeten ervaren. Het geheel heeft daarom ergens iets van een overzicht van een renaissancekunstenaar die geen medium ongebruikt laat: de tentoonstelling omvat alles, van tekening en waterverven tot grootse multimediale installaties. En ondanks dat niet alles even goed werkt – met name de schilderijen overtuigden niet echt – is het geheel ongewoon goed.

JorgeMacchi 'Hotel 2007'

Er valt veel te genieten in deze thematisch opgezette expositie die de gehele bovenruimte van het S.M.A.K. inneemt. Kenmerkend is dat soms met een heel klein gebaar (een aantal belichte spijkers in een muur) en soms met veel visueel misbaar (een zaal met een gigantisch vat waaruit een soort mini-meer gevuld wordt beschenen door een grote multimediale 'maan') de beschouwer keer op keer ruimte voor verwondering en eigen beleving gegeven wordt.

JorgeMacchi 'Still song'

Highlights in overvloed dus zoals de grotere installaties als Still Song, een werk voor de Biënnale van Venetië in 2005 en The longest distance between two points, een werk dat speciaal voor het S.M.A.K. gemaakt is waarbij honderden paaltjes met linten als pseudo-fysieke begrenzing staan voor de zucht naar begrenzingen en controle.

JorgeMacchi 'The longest distance between two points'

Maar ook het meer conceptuele werk overtuigt makkelijk zoals Hotel 2007: een soort neerslag van het schijnsel van een lamp op de muur in een halfduistere hotelkamer en de op (land)kaarten gebaseerde werken. Macchi's videowerk – waarbij muziek veelal een zeer belangrijke plek heeft – is ook het vermelden meer dan waard. Zo lijkt zijn 12 Short Songs dan misschien heel simpel maar het is wel erg doeltreffend en daarbij ook nog technisch van hoge kwaliteit.

Hoogtepunt van de tentoonstelling is het multimediale werk Singer's Room. Uitgangspunt is een vierregelige tekst van de Uruguese dichter Idea Vilariño:

Here
from afar
I erase you.
You are erased.

Deze tekst wordt op een viertal glasplaten geprojecteerd waarbij steeds, wanneer een letter op een van de platen zichtbaar wordt, je de letter gezongen hoort. Het werkt geweldig en levert een absoluut multimediaal schouw- en hoorspel op.

JorgeMacchi 'Singers Room'

Kortom een zeer geslaagde expositie van een moderne renaissance-artiest die als een moderne Leonardo slaagt en faalt maar in elk geval altijd boeit!

JorgeMacchi

Watou, een enkele zwaluw maakt soms toch een (poëzie)zomer

20110911_watou2011_003

Gezien: Kunstenfestival Watou
Waar: Watou, Belgie
Nog tot: 11 september 2011

Het thema van het Kunstenfestival Watou 2011 – tot 2009 georganiseerd onder de naam Poëziezomer – is 'herinnering'. En een ding is daarbij zeker, het Watou uit mijn herinnering bestaat niet meer! En wat is nu eigenlijk het verschil met vroeger? De kern is volgens ons oprechte betrokkenheid en liefde voor de kunsten. Want waar je in het verleden deze betrokkenheid van de initiator – de dichter Gwy Mandelynck die Watou tot 2009 organiseerde – door de gehele tentoonstelling kon doorvoelen, komt Watou 2011 eerder over als het uitbaten van inderdaad een herinnering, maar dan ten faveure van de lokale middenstand.
Veelzeggend hierbij zijn de verzuchtingen van Mandelynck die in een recent interview met een zekere verbazing de huidige bereidwilligheid van de overheid memoreert om het festival financieel te ondersteunen, dit in tegenstelling tot de periode waarin hij de kar trok. Kortom, Watou 2011 voelt een beetje armzalig en op momenten zelfs liefdeloos aan!

20110909_watou2011_001

Een andere vaststelling is echter dat een enkel werk van hoge kwaliteit dan toch genoeg kan zijn om de reis helemaal de moeite waard te maken. En gelukkig kende ook Watou 2011 zo'n werk – of beter waren er een aantal werken die zoveel zeggingskracht hadden – dat ze de middelmatigheid van de rest snel deden vergeten. Met name de video 'Staging Silence' van Hans Op de Beeck was prachtig, een vervreemdende collage van archetypische publieke ruimten die voor het oog van de toeschouwer opgebouwd worden (hieronder een korte impressie), een en ander ondersteund door een soundscape die speciaal voor de video vervaardigd is.

Naast Hans op de Beek's werk waren ook de verhalende tekeningen van Nedko Solakow en het werk van Sara Bomans in het Parochiehuisje – een compleet witgekalkte ruimte, die in schril contrast met de botheid van de meeste ruimtes – haar zeer persoonlijke en subtiele werk mooi deed uitkomen.

20110911_watou2011_002

En de overige werken vermochten ons verder niet te boeien, soms door de kwaliteit of erger, het ontbreken ervan, maar vaak gewoon door de vaak ronduit lelijke en liefdeloze wijze waarop een en ander soms bijna letterlijk 'neergesmeten' was. Want zo kan je zelfs werk van gerenommeerde kunstenaars als Berlinde de Bruykere om zeep helpen. Jammer maar helaas, maar gelukkig kan een enkele zwaluw – mits van hoge kwaliteit – toch zomer maken.

Zomer 2011 in de Pont

Rieneke Dijkstra

Gezien: Rieneke Dijkstra / Brabantse kunstenaars / Anish Kapoor / David Klaerenbout
Waar: Museum de Pont, Tilburg
Nog tot: 18-9-2011

Rieneke Dijkstra's The Weeping Woman is een fascinerend videoverslag van een aantal (evident engelse) kinderen die samen Pablo Picasso's Weeping Woman (1937) bekijken en bespreken. Je ziet de kinderen eerst een soort feitelijk verslag doen van het doek zelf waarna ze op basis hiervan en de opmerkingen van de anderen een zich steeds meer verdiepend verhaal van het getoonde construeren. Prachtig gefilmd en door het gebruik van meerdere schermen e.g. camerastandpunten wordt ook de groepsdynamiek mooi in beeld gebracht.

Rieneke Dijkstra

Onder de titel Brabant Nu 2011 zijn de 'wolhokken' van de Pont (op twee na) gevuld met werk van eigentijdse Brabantse kunstenaars. Het werk wordt daarbij 'ondersteund' met de favoriete muziek van de verschillende kunstenaars, een gimmick die in de praktijk echter niet goed blijkt te werken. Gelukig was er wel mooi werk te zien van onder meer Lobke Burgers, Stan Wannet en Erik Sep. 

Lobke Burgers

Stan Wannet

Erik Sep

Verder in de Pont – in verband met de aankoop van een nieuw werk van Anish Kapoor – een drietal werken van zijn hand. Het meest spectaculaire is een prachtig manshoog spiegelend oppervlak dat je de omgeving inclusief jezelf doet herinterpreteren. Het doet daarbij sterk denken aan zijn canonieke werk Cloud Gate in Chicago. Verder in de 'wolhokken' twee werken waarbij je met licht en donker een illusie wordt voorgehouden. Door te kijken wordt je je bewust van de invloed die de duiding van je hersenen op je waarneming heeft. 

Anish Kapoor

Het werk 'Sunrise' van David Claerbout is een video van 18 minuten waarin het ontwaken van de dag wordt vastgelegd. De kijker volgt een schoonmaakster tijdens haar werkzaamheden in een mooie modernistische maar onpersoonlijke villa. Uiteindelijk zie je de schoonmaakster weer op de fiets wegrijden, het zonlicht (de vrijheid?) tegemoet. Al met al een interessant geheel, al was het maar door de vraag of de (onzichtbare) bewoners een prachtig verzorgd leven hebben in hun steriele prachtvilla of juist de schoonmaakster een soort gevangenis schoongemaakt heeft en vervolgens de vrijheid infietst.

David Claerbout

Larry Bell – What you see is never what you see, de illusie die kunst heet

IMG_0800 

Gezien: Larry Bell En Perspective 
Waar: Carré d'Art, Nimes, Frankrijk 
Nog tot: 22 mei 2011

Larry Bell is een Amerikaanse kunstenaar die al sinds 1959 actief is en die nu een aan hem gewijde overzichtstentoonstelling heeft in het Carré d'Art in Nimes. Bell is al sinds eind 50er jaren actief als abstract expressionistisch kunstenaar en is met name bekend van zijn glas-objecten waarmee hij een illusie van licht en ruimte creëert met als credo "What you see is never what you see". Zijn werk interacteert daarbij met de omgeving en gaat daarmee een relatie aan. Hij werkt daarbij met materialen als prisma's, licht en halfdoorlatende spiegels die zodanig in de ruimte geplaatst worden dat ze je – afhankelijk van het door jezelf ingenomen standpunt – de omgeving en de mensen die zich daarin bevinden steeds anders laten zien. Een hoogtepunt was een installatie bestaande uit een tweetal tegenover elkaar geplaatse stoelen met een halfdoorlatende spiegel ertussen die zo stond dat je jezelf zag zitten gecombineerd met de afbeelding van de persoon tegenover je. Werkelijk zeer inventief en een mooi effect! De tentoonstelling geeft bij elkaar een goed beeld van zijn werk waarbij wij dus met met name gecharmeerd waren van de glas/glasachtige objecten.

Al met al een boeiende tentoonstelling van een van laatste vertegenwoordigers van de na-oorlogse stroming van het Abstract Expressionisme waartoe ook mensen als Willem de Kooning en Pollock behoorden.

IMG_0801

Indian Highway IV: the world is flat indeed

Gezien: Indian Highway IV
Waar: Musée d’Art Contemporain, Lyon
Nog tot: 31-7-2011

The World is Flat is de titel van een boek van Friedman over globalisatie, waarin hij laat zien dat – onder meer door de moderne technologie – de wereld een plek geworden is waar er in toenemende mate sprake is van gelijke(re) toegang tot middelen en informatie waardoor er steeds meer sprake is van een 'level playing field'. Waar dit voor de (IT)industrie al bijna een dooddoener is, blijkt dat dit verschijnsel ook in andere sectoren in toenemende mate een bepalende kracht is.
De reizende tentoonstelling 'Indian Highway IV' (nu in het Musée d’Art Contemporain in Lyon) laat zien dat dit 'level playing field' in elk geval ook geldt voor de kunstwereld. Daarbij geeft het een goed overzicht van de hedendaagse Indiase kunst. Wat daarbij opvalt – dit in tegenstelling tot de bekende exposities met grote namen – is dat er hier geen sprake is van het feest der herkenning waardoor de werken zelf weer in het middelpunt staan. De huidige tentoonstelling beleeft in Lyon zijn vierde iteratie. Werken stonden eerder in London, Oslo en Herning (Denemarken) waarbij bij elke locatie delen aan de tentoonstelling konden toevoegen of wegnemen. Zo is in Lyon naast de bekende Indiase kunstenaars als Subodh Gupta veel aandacht voor het onbekendere Studio Mumbai Architects, die een soort tentoonstelling in de tentoonstelling gekregen hebben. Na Lyon gaat de expo naar Rome, Moskou, Singapore, Hong Kong en tenslotte naar São Paolo om te eindigen in India. De conclusie moge duidelijk zijn: een geslaagde intrigerende tentoonstelling die duidelijk aantoont dat goede relevante kunst tegenwoordig overal vandaan kan komen.