Gezien: ’Le Décor et son Double van Daniel Buren
Waar: S.M.A.K. Gent (B)
Nog tot: 4-11-2012

In 1986 was Daniel Buren een van de kunstenaars die uitgenodigd was voor Jan Hoet’s spraakmakende  Chambres d’Amis in Gent, een tentoonstelling waar kunstenaars werk maakten in particuliere huizen, die voor de duur van de tentoonstelling voor het publiek opengesteld werden. Daniel Buren was, gezien zijn status als de kunstenaar van het ‘in situ’ werk, een logische keuze voor een dergelijke tentoonstelling. Zijn handelsmerk is het uitvoeren van ingrepen in de ruimte met behulp van luifeldoek-patronen – streepmotieven van gekleurde en witte banen met een breedte van 8,7 centimeter. De Fransman was het echter apert oneens met het grond-idee van Hoet omdat hij van mening was dat kunstwerken hun betekenis verkrijgen via het museum. Daarbij vond hij het idee dat de beschouwer zich in een private omgeving bevond nogal gekunsteld. Alleen al door de aanwezigheid van suppoosten, nog even los van de grootschaligheid van de manifestatie, vond hij dat de private ruimtes uiteindelijk tot ‘gewone’ tentoonstellingsruimtes verworden waren.

Om die reden maakte Buren een dubbele interventie als Chambres d’Amis-bijdrage. Hij deed een ingreep in de gastenkamer van de familie Herbert en tevens liet hij deze ruimte minutieus nabouwen in het Museum voor Schone Kunsten in Gent. De ingreep – diagonaal doorgesneden gestreept papier - was gespiegeld in de twee ruimtes aangebracht. Op deze wijze stond het werk met een been in een publieke en een been in een private ruimte.  De beide ruimtes werden een complementaire kopie waarvan Buren vond dat de twee delen pas konden worden begrepen als ze in de verbeelding met elkaar versmolten.

Daniel Buren | Gastenkamer in het huis van Anton Herbert | Chambre d'Amies 1986

De huidige tentoonstelling in het S.M.A.K. betreft een reconstructie ¹ van de replica van de gastenkamer, als zodanig is het een interessante verdere uitbreiding van het oorspronkelijk werk. Het is in feite een simulacra, een kopie zonder origineel geworden in de beste traditie van Baudrillards simulacrumtheorie. Het is alleen al daarom een fascinerend werk dat de tand des tijds uitstekend heeft weerstaan. Een aanrader dus!

Let op!! Naast het werk van Daniel Buren is er op de WC van het S.M.A.K. ook een WCCV expositie te zien met de WC van Smart Project Place in Amsterdam o.m. t.b.v. het CV van Pronk Van der Meijden

Het is 5 mei 2010 – Plinia is met Suna en Aleona een dagje naar Amsterdam om Bevrijdingsdag te vieren. Na de lunch bij het Krasnapolsky gaan Aleona en Suna naar Madame Tussaud. Plinia heeft daar geen zin wacht buiten op de Dam. Ze vertelt over de Damschreeuwer, die de Dodenherdenking gisteren wreed verstoorde, over de aswolk die het luchtverkeer in Europa deze maand gijzelde, over de Poolse president Lech Kaczynski, die samen met zijn halve regering neerstortte in het Katyn-bos en over de enorme milieuramp die de Deepwater Horizon voor de kust van Louisiana veroorzaakt.

Meer op Naturalis Hysteria

Naturalis Hysteria is een encyclopedische soap in dagboekvorm over de waan van de dag van gisteren.

Gezien: Blowback; What the frog eye tells the frog brain or the God that failed
Waar: Smart Project Space, Amsterdam
Nog tot: 22 april 2012

De tentoonstelling Blowback […], laat werk van een viertal kunstenaars zien dat ingaat op de vraag ‘Wat is er gebeurd met de eeuw die vertrouwen had in de toekomst?’ ¹. De tentoonstelling opent met David Haines’ muziekvideo BIG MAC VS THE HONEY MONSTER (2010). Haines verwerkt de tekst van een artikel uit de Daily Express tot een musicalachtige vertelling over een man die op zijn werk in een slachthuis gepest wordt door zijn collega’s en uiteindelijk door een van hen zwaar mishandeld wordt. Het laat zien hoe groepsmores tot de vernietiging van het individu leidt en hoe de individuen die tesamen de groep vormen zichzelf niet schuldig achten aan de vernedering van de eenling, maar zichzelf slachtoffer van de omstandigheden voelen. Een actueel onderwerp en prachtig gefilmd. Haines maakt mooi gebruik van het musical-genre om een verontrustende sfeer op te roepen. Het enige wat je op de video zou kunnen afdingen is het gebruik van op YouTube gevonden video-footage die feitelijk geen relatie heeft met de verhaallijn en als zodanig de video minder sterk maakt.
Naast deze video zijn er ook tekeningen van Haines te zien.

De installatie CAPITALISM KILLS LOVE van het Franse kunstenaarsduo Claire Fontaine is met name een mooi plaatje. Het bestaat uit de titel van de installatie in neon waarbij een en ander zodanig geprogrammeerd is dat er alternerend CAPITALISM KILLS, LOVE en CAPITALISM KILLS LOVE als tekst verschijnt. De achtergrond van het werk ² komt echter met name gekunsteld en verzonnen over.
Claire Fontaine is ook met het werk UNTITLED (TENNIS BALL SCULPTURE) vertegenwoordigd.

Het ondertussen bijna 10 jaar oude werk van Aernout Mik MIDDLEMEN portretteert een beursvloer direct na een grote beurscrash, een nog steeds relevant onderwerp. Het toont dat niet de mensen de wereld vormgeven maar dat zij slechts objecten zijn, rekwisieten die een proces aankleden waar zij geen enkele zeggenschap of controle over hebben. Door te spelen met de camera-positie wordt je als toeschouwer het ‘doek’ ingezogen en krijg je het gevoel dat je inderdaad ooggetuige bent van een drama. De getoonde video is kwalitatief zeer hoogwaardig en is mooi opgesteld. Wat helaas afbreuk doet aan de ervaring is het harde en overheersende geluid van de verderop opgestelde video van Grubic. Jammer, dit werk had in een andere opstelling waarschijnlijk nog meer indruk gemaakt.

Het werk van Grubic kon niet bekoren, behalve een aantal technische manco’s ³  werkte het niet om een aantal acteurs op nogal manieristische wijze beelden van een heftige class tussen politie en relschoppers rondom een ‘gay-parade’ te laten naspelen.

Al met al een nogal gemengd beeld dus met mooie video’s maar ook nogal wat minder sterk werk. Verder blijft de relatie tussen titel Blowback ⁴ , de ondertitel What the frog eye tells the frog brain or the god that failed ⁵  en het werk zelf wel erg in de lucht hangen. Aan de beantwoording van de geponeerde vraagstelling wordt al helemaal niet begonnen. Het blijft bij (mooie) proza maar is moeilijk of eigenlijk niet te relateren aan het vertoonde werk waardoor  de vraag volledig in de lucht blijft hangen.

Let op!! Naast de tentoonstelling Blowback is er op de WC van Smart Project Place ook een WCCV expositie te zien met de WC van BAK in Utrecht o.m. t.b.v. het CV van Pronk Van der Meijden

Gezien: Christoph Schlingensief: Fear at the Core of Things
Waar: BAK, basis voor actuele kunst, Utrecht
Nog tot: 29 april 2012

In BAK Utrecht zijn momenteel een drietal werken te zien van de in 2010 overleden Duitse kunstenaar Christoph Schlingensief. Schlingensief is een fascinerend multitalent die door de gevestigde orde het liefst als een provocateur neergezet wordt. Deze stellingname is eigenlijk wel te begrijpen omdat het voorkomt dat je inhoudelijk in moet gaan op zijn werk maar wat uiteindelijk alleen maar laf is. Maar het bewijst wel hoe ontregelend de Duitser en zijn werk is. Hij provoceert, dat wel, maar om hem enkel en alleen als provocateur weg te zetten doet zijn werk op alle gebieden tekort. Schlingensief is een begenadigd regisseur die exact begrijpt hoe beeld en geluid ingezet moeten worden en als zodanig zie je zijn jarenlange ervaring met film, toneel en video weerspiegeld in zijn werk. Er is echter nog meer aan de hand, want ook de idee, de theoretische grondslag van zijn werk, laat zien dat hij naast een uitstekend inzicht in de kunsthistorie ook op (cultuur-)filosofisch gebied fascinerende ideeën heeft.
Het getoonde werk in BAK is een goede representatie van het oeuvre van Schlingensief zoals zich dat in de afgelopen jaren ontwikkeld heeft.

Op de begane grond wordt het werk Animatograph Iceland-Edition getoond. Het is een gelaagd werk waarin de behoefte aan orde van de (Westerse) mens geconfronteerd wordt met de uitwassen ervan zoals religie, geweld, oorlog en seksualisering. Hij maakt hierbij gebruik van een aantal iconische symbolen zoals een Afrikaanse struisvogel als personificatie van het goede in de mens/wereld. Het kerndeel bestaat uit een draaiend podium waarop de beschouwer zelf plaats kan nemen waardoor hij een speler “on stage” kan zijn en dus bevrijd wordt van de rol van passief kijker. Op het podium worden beelden zowel geprojecteerd als op een aantal monitoren eromheen geshowd en door het ronddraaien is het geheel een met name buitengewoon ontregelende ervaring. De beelden zelf zijn in 2005 in het kader van het project op IJsland – de (symbolische) plek waar de Oude en Nieuwe Wereld fysiek uiteendrijven – geschoten en zijn tamelijk grotesk/over de top. De associatie die ze oproepen is met het meest absurde werk van Monty Python, alleen ontbreekt hier de bevrijdende lach en blijft je derhalve een unheimisch gevoel bij. Alweer ontregelend dus. Het uiteindelijke werk is al met al een razend knappe mix van film, video, beeld, geluid en teksten. Het is niet mooi in de zin van esthetiek, het is prachtig als krachtig en effectief beeld dat stelling neemt in een tijd waar de (pseudo)democratische idealen van de Westerse wereld een herijking nodig lijken te hebben.

Na dit werk wordt je via een buitentrap naar de verdieping gevoerd die – in tegenstelling tot de begane grond – de klassieke ‘white-box’ ervaring van het museum/galerie oproept.

In deze ruimte wordt het werk Auslander Raus – Bitte liebt Osterreich getoond. De kern van het werk is een verslag van een manifestatie die Schlingensief in 2000 in Wenen organiseerde. Hierbij werd a la Big Brother in het hart van Wenen een aantal containers geplaatst waarin een 12-tal asielzoekers verbleven die continu via radio en TV gevolgd konden worden. Het publiek mocht dagelijks de twee asielzoekers aanwijzen die dan gedeporteerd zouden worden. Op de containers stond een groot bord met de tekst “AUSLANDER RAUS”, een van de leuzen van de toenmalige FPO voorman Haider. Het fascinerende verslag van deze manifestatie laat de bezoeker genadeloos zien hoe de samenleving verworden is tot een media-democratie en hoe de partijen, zoals ter linker als ter rechter zijde niet meer in staat zijn tot eigen kritische en inhoudelijke meningsvorming. Het is als zodanig een schokkend verslag van de state-of-the-union in dat opzicht. Als onderdeel ervan is ook een opname te zien van de discussie over het project bij de Oostenrijkse omroep waarbij Schlingensief briljant weerwoord geeft aan de vertegenwoordiger van de FPO en zich, in plaats van zich te laten provoceren, van dezelfde discussiewapens bedient als deze FPO-dame en als zodanig is het nuttig studiemateriaal voor Nederlandse politici die op een dergelijke wijze aangevallen worden.

video Zeit Im Bild uitzending ORF 13-6-2000

Het laatste deel van de tentoonstelling is een integrale vertoning van de film Das Deutsche Kettensägenmassaker een nogal absurdistisch en grotesk verhaal dat vertelt hoe na de eenwording van West en Oost, het onverschillige Westen het Oosten in feite kannibaliseert – buitengewoon cynisch – zonder enig gevoel voor de waarde die het vertegenwoordigt met alweer mooie iconische verwijzingen naar het heden en verleden, dit alles in het “format” van de horror-film.

trailer Das Deutsche Kettensägenmassaker

De tentoonstelling Fear at the Core of Things ¹ is al met al een goed overzicht van een fascinerend totaal-kunstenaar die helaas veel te jong overleden is. Na de eerdere kennismaking met zijn werk op de Biënnale van Venetië vormt de presentatie in BAK een verdere bevestiging van de kwaliteit die zijn werk vertegenwoordigt.

Let op!! Naast de tentoonstelling van Schlingensief is er op de WC van BAK ook een WCCV expositie te zien met de WC van Witte de With in Rotterdam o.m. t.b.v. het CV van Pronk Van der Meijden

Het is 2 april 2010 – Plinia wacht in het Haagse bos op Fadona, die net terug is van haar hulpverleningsactiviteiten in Haiti en haar witte hond komt ophalen. Plinia vertelt over de turbulente maand maart waarin een politieke stoelendans heeft plaatsgevonden. Verder maakt ze zich druk over het antibioticabeleid bij de kippenboeren en ze vraagt zich af of het niet eens tijd wordt dat ze, net als Gerda Verburg, een glossy gaat uitbrengen.

Meer op Naturalis Hysteria

Naturalis Hysteria is een encyclopedische soap in dagboekvorm over de waan van de dag van gisteren.

Gezien: SHORT BIG DRAMA van Angela Bulloch
Waar: Witte de With, Rotterdam
Nog tot: 8 April 2012

Het is duidelijk dat regels, voorschriften, lijstjes en algoritmen de fascinaties van Angela Bulloch zijn. Kijkend naar het getoonde werk in Witte de With blijkt alles wat daar aanwezig is links- of rechtsom aan deze fascinaties gerelateerd. Een andere constante in het werk is dat haar rol als kunstenaar zich lijkt te beperken tot het aanbrengen van orde of wanorde (eigenlijk ook weer regels dus!) in een wereld van bestaande objecten of verwijzingen daarnaar alsmede speciaal voor haar vervaardigde systemen.

Vanwege een eerdere kennismaking met haar werk rond 2006 in museum “de Pont” waar haar Pixel Boxes concept tentoongesteld was, waren we benieuwd naar haar nieuwste werk dat momenteel bij Witte de With geëxposeerd wordt. De hernieuwde kennismaking viel echter niet mee. Het werk is ruwweg in drie delen te splitsen: de bekende Pixel Boxes, haar nieuwste werk dat uit grote wandschilderingen bestaat en de interactieve verf-machines. Eigenlijk valt – in  dit uitgebreide overzicht in Rotterdam – met name op dat ze het (nog steeds) van haar Pixel Boxes concept moet hebben. Echter, door de brede beschikbaarheid van soortgelijke computergestuurde LED systemen, is het ondertussen meer een esthetische belevenis dan een diepe kunstzinnige ervaring. Wat daarbij ook stoort is dat de verschillende kubussen allemaal niet niet in lijn staan, wat het geheel een liefdeloze uitstraling geeft. Verder maakt de modulaire opzet van de installaties dat de verschillende variaties op het thema niet meer worden dan dat: variaties op een thema, een soort legostenen die op allerhande wijzen te combineren zijn.

Haar nieuwste werk heeft daar mogelijk nog meer last van, zowel met betrekking tot de variatie op een thema als het gevoel dat je naar een poging tot esthetiek zit te kijken. Zo zijn de grote muurschilderingen in onze ogen  voorbeelden van grafische vormgeving waarbij het onduidelijk is en blijft waarom voor bepaalde teksten in bepaalde vormen gekozen is. At best is het prettig om naar te kijken en dat is het dan. De toevoeging van de soundscapes, die bij de Pixel Boxes goed werkt – het is tenslotte in lijn met de disco-ervaring – komt bij de muurschilderingen erg gekunsteld over.

Met betrekking tot de interactieve verf-systemen is het – door de gekozen opzet – lastiger om tot een oordeel te komen. De systemen staan blijkbaar al een behoorlijke tijd te ‘schilderen’ waardoor – waarschijnlijk door de randomness van de systemen – de muren met een egale homogene laag verf bedekt zijn waarbij de verfrobots nu slechts vrolijk de vlakken aan het overschilderen zijn. Het is hoogstens intersant vast te stellen dat haar aanpak tot een dergelijk homogeen vlak leidt, maar het valt te bezien of juist dit nu de bedoeling van de kunstenaar is. Verder lijkt hier de interactiviteit er wel erg met de haren bijgesleept, een systeem dat op het plaatsnemen van een toeschouwer op een bankje reageert is wel erg vorige eeuw.

Ook het spel met lichtgevend draad ontstijgt de esthetiek niet. De werken, een uitwerking van een aantal wiskundige kernstructuren op basis van eerder werk van de mimimal Art kunstenaar Sandback passen daarbij nergens in het geheel waardoor de wat wie’s en waaroms onduidelijk blijven.

Je krijgt al met al het gevoel dat er vooral veel gezocht maar erg weinig gevonden wordt, oplossingen op zoek naar problemen. De beschikbare zaalteksten zijn ook niet erg behulpzaam bij het duiden van het werk. Er wordt veel nadruk gelegd op de blijkbare fascinatie van Bulloch: de regels en algoritmen. Er wordt echter voorbij gegaan aan een belangrijk verschil tussen regels en algoritme: regels pogen het autonome gedrag van individuen en systemen te reguleren terwijl algoritmen dit gedrag juist dwingend bepalen. Dit wezensverschil lijkt de kunstenaar niet, of onvoldoende, te beseffen. En omdat dit inzicht in het werk ontbreekt wordt het nergens meer dan eye-pleasing. Daar is natuurlijk niks mis mee maar dat leidt meestal niet tot werkelijk inhoudsvolle kunst en het gevoel bekruipt je dat er hier sprake is van een one-hit wonder, wanhopig op zoek naar nieuw hit-materiaal.

Let op!! Naast de tentoonstelling van Bulloch is er op de WC van het Witte de With ook een WCCV expositie te zien met de WC van LhGWR Den Haag o.m. t.b.v. het CV van Pronk Van der Meijden

Het is 28 februari 2010 – Plinia is met Teun naar de Sint Jan in Den Bosch afgereisd om steun te betuigen aan de homo’s die de hostie niet krijgen. Plinia heeft eigenlijk niets met de katholieke kerk en weigert mee naar binnen te gaan en wacht buiten op Teun. Ze snapt niet wat Teun er zoekt en maakt zich druk over de vieze paters die kinderen hebben misbruikt. Verder vertelt ze over de val van het vierde Kabinet Balkenende deze maand.

Meer op Naturalis Hysteria

Naturalis Hysteria is een encyclopedische soap in dagboekvorm over de waan van de dag van gisteren.

Gezien: In Search Of… een tentoonstelling van het werk van Matthew Day Jackson
Waar: GEM: museum voor actuele kunst, Den Haag
Nog tot: 6 mei 2012

In het GEM in Den Haag is momenteel een prachtige tentoonstelling te zien van het werk van de Amerikaanse kunstenaar Matthew Day Jackson. De tentoonstelling geeft een overzicht van zijn werk sinds 2007.  Jackson is een kunstenaar die in aanpak en diversiviteit veel overeenkomsten vertoont met mensen als Jorge Macchi en Mark Wallinger  die allemaal een soort homo-universalis-achtige  benadering van het kunstenaarschap hebben.
Het kenmerk van Jackon’s werk is dan ook zijn volledige afwijzing van enig specialisme: “As far as specialization, I’m very much against it, for anything. To specialize is to suppress creativity. And I think creativity is an essential component to being a human being. It’s the invisible thing that connects us all.”

Het werk is eigenlijk een open onderzoek van de wetenschap en geschiedenis alsmede de mystiek die daar omheen geweven is door de samenleving. Het werk in het GEM is dan ook doorspekt met verwijzingen naar culturele iconen uit de Westerse (of liever gezegd de Amerikaanse) samenleving. Het toont goed de invloed van zijn periode als artist-in-residence bij de Amerikaanse topuniversiteit MIT. Zo heeft hij zich in deze periode (in het archief van het MIT) onder meer verdiept in het werk van Oppenheimer rond de ontwikkeling van de eerste kernbom en alle consequenties die dat heeft gehad, maar bijvoorbeeld ook in Buckminster Fuller’s Dymaxion principes en de Amerikaanse ruimtevaartgeschiedenis met als hoogtepunt de Apollo-maanlandingen.
En zo zijn er in het GEM bijvoorbeeld levensgrote interpretaties van de covers van Life magazine, afbeeldingen van het interieur van zowel de Enola Gay als de LEM (de Appolo maanlander) en foto’s van de gevolgen van de inzet van nucleaire wapens te zien. Dit alles in een mash-up van geschiedenis, vorm en (kunst)historie gecombineerd met zijn eigen gevoel en ideeën-wereld, nergens versimpeld en overal in al zijn verwarrende veelzijdigheid en complexiteit van de wereld waarin we leven. In een aantal werken is die veelzijdigheid ook prachtig onderstreept door een slim gebruik van optische middelen als spiegels en lichtstroken. En overal wordt geschiedenis geschreven of herschreven.
En net als in de wereld buiten ontstaat in deze gesynthetiseerde werkelijkheid uit alle details een eigen hoogst persoonlijk perspectief dat – op basis van je eigen ideeën en achtergronden – weer een laag toevoegt aan de gelaagdheid die door de kunstenaar aangeboden wordt.

“It’s one of the most interesting predicaments of being a human being — the problem of having just one position in relationship to something that’s happening, when there are 360 degrees of perspective”

En daarom is het zoeken naar het zoeken door Jackson van middel tot doel verheven.

Let op!! Naast de tentoonstelling van Jackson is er in het GEM op de WC ook een WCCV expositie te zien met de WC van Livingstone Gallerie Den Haag o.m. t.b.v. het CV van Pronk Van der Meijden

Het is 1 februari 2010 – Plinia is met Evelyn en Hugo bij boerderij Het Geertje. Evelyn en Hugo zijn de geitjes aan het voeren, maar Plinia vindt dat eng vanwege de Q-koorts. Samen met de boer maakt ze zich kwaad over de zinloze ruiming van tienduizenden geiten. Fadona belt vanuit Haiti waar ze de slachtoffers van de aardbeving helpt met de mededeling dat ze bezig is met de adoptie van een weeskind.

Meer op Naturalis Hysteria

Naturalis Hysteria is een encyclopedische soap in dagboekvorm over de waan van de dag van gisteren.

In 2009 vroeg Casey Pugh aan internetgebruikers om een deel van 15 seconden uit de film ”Star Wars: A New Hope” te re-enacten. Alles was toegestaan. Het resultaat is een zeer onderhoudende 2 uur durende kloon van het origineel. De scenes bestaan uit tekeningen, door kinderen en volwassenen nagespeelde scènes, lego, stofzuigers, flessen als acteurs… Kortom: de sky is the limit, letterlijk. Enjoy! (via Arjan van Krimpen)